تشخيص و تميز افراد و قوم را از هم مشكل ميدارد . بنابراين ذريه حاصل از تركيب خونى افراد دو قوم گروه سومى را بوجود آورده كه ممكنست در بادى امر شباهتى به هيچ يك از دو قوم نداشته باشد و يا از نظر وراثت نشانه‌هاى يك قوم در او زيادتر باشد . من در آغاز ، كل جمعيت منطقه را منحصرا بلوچ ناميدم و اينك براى جلوگيرى از اشتباه و تميز قطعى و صريح هرقوم ، از اين ببعد جمعيت بلوچستان را تحت عنوان دو قوم بلوچ و براهوئى مشخص ميكنم . نام و اصل‌ونسب بلوچها تا آنچه كه من در اين مساله غامض و پيچيده تحقيق و غور كردم از قومى اصلى به همين نام گرفته شده است و بسه ايل اصلى ناروئى ، رند و مگسى تقسيم ميشوند . ناروئىها اصولا در آن قسمت از بلوچستان كه در مغرب صحرا قرار دارد زندگى ميكنند و نيز جوامعى ( خيلهائى ) از آنان در نوشكى Nooshki ( دهى در شمال غربى كلات و دهى در سيستان ) بسر مىبرند . دو قبيله ديگر يعنى رند و مگسى در كوچ گنداوا زندگى مينمايند . كوچ گنداوا سرزمينى است پست در مشرق كه در پاى كوهستانى كه دشتى حاصلخيز دارد قرار ميگيرد . حاصلخيزى خاك و آبادانى محل ، طوايف بلوچ را جلب كرده و از جمله قبايل رند و مگسى از مكران به اين ناحيه مهاجرت كردند و در طول زمان با دهاقين يا جت‌ها درآميخته و در زمره رعاياى خان كلات درآمده‌اند . تعداد كمى از افراد اين دو قوم نيز در تپه‌هاى شمالشرقى كوچ گنداوا و در اطراف صحراى شمالى كلات پراكنده شده‌اند « 1 » . ايل ناروئى به هشت يا ده طايفه و رند و مگسىها هريك به بيش از 16 طايفه تقسيم ميشوند . من فهرستى از آنان برابر بهترين و آخرين اطلاعات مكتسبه ، باضافه نام بعضى از پيشوايان و سرداران ايشان ، تعداد جمعيت و افراد جنگى و سپاهى آن بمطالب خود ضميمه ميكنم ، و نيز ميتوانم در مورد قدرت مردان قبيله جنگى معدودى از قبايل مطالبى اضافه كنم ولى بعقيده من موضوع اغراق‌آميز مينمود .

--> ( 1 ) - به نقشه مراجعه شود .